เมล็ดคีเฟอร์คืออะไร
เมล็ดคีเฟอร์ (Kefir Grains) ไม่ใช่เมล็ดพืช แต่คือก้อนโพลีแซคคาไรด์ที่มีลักษณะคล้ายดอกกะหล่ำขนาดเล็ก สีขาวขุ่น ภายในประกอบด้วยจุลินทรีย์หลายสิบสายพันธุ์ที่อยู่ร่วมกันอย่างสมดุล ทั้งแบคทีเรียกรดแลกติก เช่น Lactobacillus kefiranofaciens, Lactobacillus acidophilus และยีสต์ที่ดีอย่าง Saccharomyces cerevisiae
เมล็ดคีเฟอร์มีชีวิตและขยายพันธุ์ได้เมื่อได้รับอาหาร (นม) อย่างสม่ำเสมอ หากดูแลได้ถูกวิธีสามารถใช้ซ้ำได้นับปีโดยไม่ต้องซื้อใหม่
สิ่งที่ต้องเตรียม
- นม: นมสดเต็มมันเนย ออร์แกนิก หรือนมพาสเจอไรซ์ 500ml ต่อรอบ หลีกเลี่ยง UHT เพราะโปรตีนถูกทำลายแล้ว
- เมล็ดคีเฟอร์: 1–2 ช้อนโต๊ะ (ประมาณ 15–20g) ต่อนม 500ml
- โหลแก้ว: ความจุ 750ml–1L ล้างสะอาดด้วยน้ำร้อน ไม่ต้องฆ่าเชื้อด้วยสารเคมี
- ผ้ากรอง: ผ้าขาวบางหรือกระชอนตาถี่ หลีกเลี่ยงโลหะเพราะกรดแลกติกอาจทำปฏิกิริยา
- ช้อนไม้หรือพลาสติก: เพื่อคนและกรอง
ขั้นตอนการหมัก
1. ใส่เมล็ดคีเฟอร์ลงในโหลแก้ว
เทนมสดลงไป 500ml ต่อเมล็ดคีเฟอร์ 1–2 ช้อนโต๊ะ อัตราส่วนนี้ให้รสชาติสมดุล หากใส่เมล็ดมากเกินไปจะเปรี้ยวเร็วเกินไป
2. ปิดปากโหลด้วยผ้า
ห้ามปิดสนิทเพราะยีสต์ผลิต CO2 ระหว่างหมัก ใช้ผ้าขาวบางคลุมและรัดยางไว้ วางในที่อุณหภูมิ 18–25°C ห้ามวางใกล้แสงแดดโดยตรง
3. หมัก 20–24 ชั่วโมง
ระยะเวลาขึ้นอยู่กับอุณหภูมิและรสชาติที่ต้องการ อากาศร้อนของกรุงเทพฯ (28–35°C) อาจใช้เวลา 16–20 ชั่วโมงเท่านั้น คนเบาๆ ทุก 6–8 ชั่วโมงถ้าสะดวก
4. กรองแยกเมล็ด
เมื่อนมข้นขึ้นและมีกลิ่นเปรี้ยวเล็กน้อย ใช้ผ้ากรองแยกเมล็ดออก เก็บเมล็ดไว้ในนมสดสะอาดในตู้เย็นเพื่อรอบหมักถัดไป
5. ดื่มหรือแช่เย็น
คีเฟอร์สดดื่มได้ทันที หรือเก็บในตู้เย็นได้ 3–5 วัน รสชาติจะเปรี้ยวขึ้นเล็กน้อยเมื่อเก็บไว้
การดูแลเมล็ดคีเฟอร์
- ให้อาหารทุกวัน หรืออย่างน้อยทุก 48 ชั่วโมง ในอุณหภูมิห้อง
- หากหยุดพัก: แช่เมล็ดในนมสดในตู้เย็นได้นาน 1–2 สัปดาห์ โดยเปลี่ยนนมทุก 2–3 วัน
- หากหยุดนาน: แช่แข็งได้ แต่จุลินทรีย์บางส่วนจะลดลง ต้องใช้เวลาฟื้นฟู 2–3 รอบหมักก่อนจะกลับมาทำงานเต็มที่
คีเฟอร์สดเทียบกับคีเฟอร์พร้อมดื่ม
การทำเองที่บ้านมีเสน่ห์ที่การควบคุมกระบวนการและได้เครื่องดื่มสดใหม่ แต่ต้องการเวลาและความสม่ำเสมอในการดูแลเมล็ด สำหรับผู้ที่ต้องการคีเฟอร์คุณภาพสูงที่มีการวัด CFU/ml และ pH อย่างแม่นยำ Rokabo Original Kefir หมัก 24 ชั่วโมงจากเมล็ดคีเฟอร์สายพันธุ์ดั้งเดิม ให้ pH 4.32 และจุลินทรีย์ 36 สายพันธุ์ ~12 พันล้าน CFU/ml
